Tôi đã nghe lén cuộc trò chuyện giữa vài người nuôi thú cưng vài ngày trước khiến tôi phải suy nghĩ. Câu hỏi mà họ tranh luận là, “cho mèo ăn cá có phải là tốt nhất không?”
Suy nghĩ mèo ăn cá không hề có nguồn gốc từ quan điểm lịch sử của tự nhiên. Mèo nhà phát triển từ tổ tiên ở tận sa mạc. Lần trước tôi kiểm tra, thì các sa mạc trên thế giới không có nhiều cá. Mèo rừng châu Phi, được cho là tổ tiên của mèo nhà ngày nay thì vẫn ăn chủ yếu là chuột, thỏ với các loài chim hay thỉnh thoảng là bò sát bao gồm cả rắn.
Tôi không tranh luận về việc mèo nhà thích cá, hồi lớp 12 mẹ tôi thường bảo: “không ăn cá không được đâu, ăn khúc này đi, cá tốt lắm” … và mẹ cũng cho mèo ăn cá liên tục.
Mèo nhà tôi đã có tuổi và vốn mắc bệnh tim khiến cô nàng giảm đi khối lượng cơ bắp đáng kể. Từ quan điểm dinh dưỡng thì mục tiêu lúc này là khuyến khích mèo ăn càng nhiều loại thực phẩm chất lượng cao càng tốt để phanh sự suy giảm không tránh khỏi của tình trạng cơ thể. Cuối cùng, cô mèo được ăn hầm bà làng cả thức ăn ướt lẫn thức ăn hạt, dù là thịt lợn hơi đắt hay là thịt gà băm nhỏ và kể cả những thứ dùng để trộn như vừng, đậu. Để ý mỗi bữa ăn của con mụ mèo già, tôi nhận thấy rằng khi được thay đổi một loại thức ăn mềm mới, ban đầu cô mèo ăn ngấu nghiến với một sự hứng khởi, nhưng sau một tuần với chế độ ăn đi ăn lại không được đổi món, sự hứng khởi bắt đầu vơi đi dần và mèo ăn ít đi. Nếu tôi có thể chuyển sang hương vị khác, mọi thứ lại tốt đẹp. Tuy nhiên, bằng việc chuyển sang cho mèo ăn thêm cá đồng rất rẻ ở chợ, tôi có thể duy trì cho ăn các món ăn trộn với hương vị cá này vì cô mèo vẫn giữ được sự thích thú trong thời gian dài.
Nhưng cá không phải là thức ăn tối thượng cho mèo!
Khi mèo ăn chế độ ăn chủ yếu là cá tươi (không phải các loại hạt thương mại có chứa cá), chúng có nguy cơ bị thiếu thiamine. Các triệu chứng bao gồm mất cảm giác ngon miệng, co giật và có thể nguy hiểm hơn nữa. Thiamine nên được thêm vào thức ăn cho mèo sau chế biến để đảm bảo rằng nó có liều lượng phù hợp. Điều đặc biệt cần lưu ý là các sản phẩm cá đóng hộp ví dụ cá ngừ đóng hộp, cá hấp dầu của con người không được bổ sung thiamine bởi con người có cần đâu. Vì vậy, với các bà các chị thường đi vào Vinmart gần nhà để mua cá ngừ đóng hộp hoặc mua hẳn chục hộp rồi trộn với cơm để có một bữa ăn cho mèo nhanh gọn, chóng hết, thì tôi tin là không ổn rồi. Mèo có thể ăn một lượng nhỏ cá ngừ đóng hộp như một bữa đổi vị hoặc quà thưởng theo sở thích, nhưng nếu nguồn thịt này chiếm một phần lớn trong chế độ ăn uống hàng ngày của mèo, thì chúng cũng có nguy cơ bị thiếu thiamine.
Cá cũng chịu trách nhiệm cho một tỷ lệ cao trường hợp dị ứng thực phẩm ở mèo ( trong cá nhiều histamines và histamines gây dị ứng). Ở Mỹ, trong một nghiên cứu trên 56 con mèo bị dị ứng thực phẩm có thể nhận dạng, cá là thành phần chịu trách nhiệm trong 13 (23%) trong số những trường hợp đó. Điều này khiến cá bị cảnh cáo ở vị trí thứ ba cho các phản ứng dị ứng tiềm năng với mèo chỉ sau thịt bò và các sản phẩm từ sữa với lactose (16 trường hợp [29%] mỗi loại). Hãy nghĩ về nó, cá, như thịt bò hay sữa đều không là món ăn tự nhiên của một mèo trưởng thành, theo khoa học mà lâu lâu đổi món thì vô hại nhưng cho mèo ăn mất kiểm soát là bị bệnh lúc nào không biết.
Đấy là tôi chưa tính đến các loại cá biển đắt tiền nếu chế biến không cẩn thận thì có thủy ngân hay magie, cá nuôi lại có thuốc diệt bọ hoặc sâu hại và là mối nguy hại cho cả con người chứ không riêng gì thú cưng còn bé hay đã già….
Nhưng mà rằng, hệ tiêu hóa là thành phần có thể làm việc 24/7 và chính cái hệ này trong đó có gan cũng nhận nhiệm vụ xử lý chất độc hay những thứ thừa thãi mà cơ thể muốn trút bỏ, hệ tiêu hóa sẽ có thể xóa đi phần lớn ảnh hưởng từ độc tố khi mà chất độc này không được nhồi vào một cách quá định kỳ.
À mà nếu có dự định cho mèo ăn cá sống hay … sashimi thì bạn cũng nên xem qua bài viết mèo ăn cá sống!
Bài viết vui này không ngụ ý rằng chủ nuôi nên tránh cho ăn nhiều cá hay ăn cơm trộn cá. Miễn là mèo nhà bạn không dị ứng với cá và cá, bên cạnh đó chỉ được đưa vào như một phần của một chế độ ăn uống tổng quát có đầy đủ các chất dinh dưỡng, đây vốn là một nguồn protein và béo cực tốt. Tôi chỉ đơn giản thấy vui vui khi nghĩ rằng lũ mèo nhà mà loài sen chúng ta chăm nuôi, đã phát triển sở thích với một loại mồi vốn chẳng phải thành phần gì quen thuộc trong chế độ ăn uống của tổ tiên chúng.