Rott hay còn gọi là Rottweiler – là giống chó thường được huấn luyện trở thành chó nghiệp vụ. Chúng không chỉ giỏi chiến đấu mà còn có khả năng chịu đựng được các vết thương. Chúng rất thông minh, khỏe mạnh, vẻ ngoài tuy dữ dằn nhưng luôn biết nghe lời và là người bảo vệ tốt. Nhiều người đã lựa chọn giống chó này để chăm sóc và huấn luyện. Với mỗi giống nào cũng thế, huấn luyện ngay từ lúc nhỏ bao giờ cũng dễ dàng hơn. Vậy cách huấn luyện chó Rott như thế nào?
Huấn luyện chó Rott con từ khi đang bú sữa mẹ cho đến khi trước cai sữa là một trong những việc làm huấn luyện Rott hết sức cần thiết. Có thể nhiều người nuôi chó đều để cho chúng phát triển một cách tự nhiên theo bản năng vốn có của loài chó. Nhưng để chúng” chuyên nghiệp ” hơn thì bạn nên có sự uốn nắn ngay từ những thời gian đầu tiên của chó Rott. Ngay sau đây là một số những thông tin về cách huấn luyện và dạy chó Rott con trong giai đoạn đang bú sữa mẹ.
Trước khi huấn luyện chó Rott cần tìm hiểu điều gì?
Theo số liệu của rất nhiều nhà nghiên cứu, thì qua nhiều lần phân tích, họ đều kết luận rằng: các phản xạ và điều kiện của Rott con bắt đầu được thể hiện từ ngày thứ 20 đến 25 sau khi chúng ra đời.
Các phản xạ của các giác quan đã xuất hiện ngay từ những ngày đầu tiên của cuộc đời chó Rott con. Khi hình thành các phản xạ này, tất cả các cơ quan phân tích như vị giác, vận động, xúc giác, nhiệt độ và khứu giác đều được phát triển.
Nhiệm vụ chính của việc giáo dục huấn luyện chó Rott con ở thời kỳ còn bú mẹ là cho chúng làm quen với các kích thích khác nhau của môi trường xung quanh. Điều này được giảm nhẹ đi bằng việc nuôi dưỡng chó Rott con cùng với Rott bố mẹ, bởi vì chó Rott con sẽ bắt chước chó Rott bố mẹ phản ứng lại kích thích này hay kích thích khác, các phản ứng này có thể tích cực hoặc tiêu cực.
Việc cho chó Rott con dạo chơi và kích thích phản xạ của chúng
Dạo chơi – đây là một hình thức chủ yếu mà thông qua đó có thể làm cho chó Rott con quen với môi trường xung quanh và tập cho chúng quen phản ứng lại một cách bình tĩnh đối với các kích thích khác nhau mà chúng gặp.
Có thể tác động vào chó Rott con rất nhiều loại kích thích khác nhau như: kích thích về động vật, kích thích những mùi khác nhau, các âm thanh khác nhau (ví dụ âm thanh do các phương tiện vận chuyển, âm thanh do tiếng chuông, tiếng súng…) hoặc là người lạ, rừng, gió, mưa, sấm, các chướng ngại vật… phải cho chó Rott con làm quen với tất cả các kích thích và phải dạy cho chúng không sợ bất kỳ kích thích nào nhưng lại biết thận trọng đối với các kích thích. Đối với điều này cần phải tuân theo một trình tự xác định.
Những lưu ý trong khi giáo dục và huấn luyện chó Rott
Khi cho Rott bắt đầu làm quen với các kích thích, thì nên đặt chúng ở hoàn cảnh bình thường rồi dần dần mới đặt chúng ở hoàn cảnh phức tạp hơn. Không nên dẫn chó Rott con từ trại chăn nuôi đến ngay những nơi náo nhiệt, nơi đông người, ồn ào, còi inh ỏi, đầy các âm thanh, các tiếng ầm ầm do xe cộ đi lại, sẽ làm cho Rott con hoảng sợ. Nỗi sợ hãi đó sẽ còn đọng lại ở Rott con rất lâu và do vậy, những lần dạo chơi tiếp theo cứ giống như thế sẽ làm cho chó Rott con trở lên hèn nhát. Làm cho Rott con sợ thì dễ, nhưng làm tiêu tan đi những nỗi sợ đó thì rất khó.
Các cuộc dạo chơi có thể bắt đầu ngay từ khi Rott con vừa mới biết tự mình chuyển động. Lần đầu dẫn Rott con đi dạo từ 2 – 3 lần 1 ngày, mỗi lần 15 phút (đi cả đàn) và để cho chúng đi dạo cùng với Rott bố mẹ ở nơi yên tĩnh trong trại chăn nuôi hoặc một địa điểm nào đó gần trại. Khi đó cần phải tập cho Rott con quen với các khẩu lệnh như “lại đây”, “đi dạo”. Thói quen chạy lại phía chủ theo khẩu lệnh “lại đây” cần được rèn luyện, ngay cả khi cho ăn. Trước khi cho chúng đồ ăn cần gọi Rott bố mẹ lại, đàn chó Rott con sẽ cùng đi với Rott bố mẹ, lúc đầu ở khoảng cách gần (5-7m), sau đó tăng độ xa của khoảng cách lên.
Trong thời gian đi dạo chơi, khi chó Rott con và chó Rott bố mẹ chạy ra xa, ở khoảng cách 5-7m, bạn lại ra lệnh “lại đây” để gọi Rott bố mẹ và cùng với Rott con. Lúc đó bạn hãy âu yếm chúng và cho chúng một mẩu bánh, sau đó cùng chơi đùa với chúng. Ở mỗi lần dạo chơi ra lệnh “đi dạo” từ 3 -5 lần, các lần cách nhau từ 5-10 phút, sau đó hô lệnh “lại đây”. Nếu hàng ngày ôn lại các bài luyện tập phản xạ như vậy đối với khẩu lệnh “lại đây’ thì phản xạ này sẽ được tự động hóa và trở thành phản xạ liên tục ở Rott con.
Với những bài học đầu đời, cách huấn luyện chó Rott con sẽ trở nên dễ dàng hơn nếu bạn kiên trì và theo những hướng dẫn ở trên. Sau này khi chó Rott đã lớn, bạn sẽ thấy việc huấn luyện chó sẽ trở nên nhàn hạ hơn vì vốn dĩ chúng đã được vào nếp ngay từ khi còn bé. Hơn nữa, việc giáo dục và huấn luyện chó Rott con sẽ giúp chúng trở nên nhanh nhẹ hoạt bát và khỏe mạnh hơn nhiều.
Các bước huấn luyện chó Rott như thế nào?
Ở thời kỳ này, việc giáo dục vẫn tiếp tục diễn ra đồng thời phải làm tăng cường sự quyến luyến của chó Rott con đối với chủ và ý thức cảnh giác của chúng đối với người lạ mặt. Ở thời kỳ này còn rèn luyện cho Rott các thói quen như dũng cảm, vận động tích cực, hung dữ có chừng mực (có tính chất tấn công và giữ chặt giẻ và áo mềm ở phía trên của người lạ).
Hơn nữa phải dạy cho Rott quen với tên riêng, với vòng cổ, với dây cương, với việc truy lùng và khay dụng cụ, rèn luyện cả thói quen khi nhận lệnh “‘về chỗ”. Cần dạy cho chó Rott quen với nước, với việc bơi lội và thận trọng rèn luyện cho chúng thói quen kết thúc hành động khi có lệnh “thôi”. Nên tập dượt cơ quan phân tích khứu giác càng nhiều càng tốt.
Độ tuổi tốt nhất để rèn luyện các phản xạ quyến luyến đối với người ở chó Rott con là trước khi chúng được 7 tuần tuổi. Từ tuần tuổi thứ 5 ở Rott con cũng đã xuất hiện các phản xạ quyến luyến với người rồi, sau đó càng ngày chúng càng muốn tránh tiếp xúc với con người.
Hơn thế nữa, nếu sự gần gũi với con người không được rèn luyện trước 14 tuần tuổi (trong những điều kiện nuôi dưỡng đặc biệt) thì ở chó Rott đã xuất hiện ý thức ngại không muốn tiếp xúc với người và ý thức đó mãnh liệt đến mức nó không để ai đến gần. Tuổi này, các nhà nghiên cứu coi là ranh giới của thời kỳ phát triển tình cảm quyến luyến ở chó Rott. Đến cuối thời kỳ này, phản ứng sợ hãi sẽ lên đến cao độ.
Những lộ trình huấn luyện chó Rott từ 2-6 tháng tuổi
Các cuộc dạo chơi tiến hành trong các điều kiện địa hình khác nhau, ví dụ như trên cánh đồng, trong rừng, gần đường, các địa điểm có dân cư. Sau đó cho chó Rott đi dạo trên các đường phố vắng người, ít náo nhiệt rồi tiếp đó mới cho chó Rott đi dạo ở các phố đông người hơn, nơi có cả sân vận động, nơi có ô tô, sau nữa nếu có điều kiện thì cho chó Rott dạo cho đến khi chó Rott con được từ 6 – 8 tháng tuổi là đã quen với các kích thích khác nhau và phản ứng lại bình tĩnh hơn đối với bất kỳ hoàn cảnh nào.
Nếu trong cuộc dạo chơi có cái gì đó làm cho chó Rott con hoảng sợ thì bạn phải tìm ra vật đã làm chó Rott con hoảng sợ, gọi chó Rott con lại, cho nó quan sát kỹ lưỡng và cho nó ngửi đồ vật đó, trong khi đó phải khuyến khích nó bằng những cái vuốt ve và cho kẹo.
Khi vui chơi thì phải chạy cùng với chó Rott con đến vật “cũ” đối với chó Rott hoặc thỉnh thoảng đi qua chúng, vuốt ve chúng và lúc đó lại cho chúng kẹo. Tiếp xúc sự duy trì sự tiếp xúc giữa các con chó Rott con với nhau và giữa chó Rott con với những con chó Rott đã lớn và được đánh giá tốt về mặt nghiệp vụ là điều rất quan trọng nhằm đạt được mục đích rèn luyện có hiệu quả nhất, các đặc điểm hành vi cần thiết trong trình tự bắt chước.
Ở chó Rott con các phản xạ tương tự thể hiện rất mạnh mẽ. Những con chó Rott con sau này dùng để chăn nuôi gia súc thường được nuôi dưỡng trong các đàn cừu hoặc được nuôi dưỡng cùng với những con chó Rott đã lớn và đã trưởng thành, nhằm làm cho chó Rott con có thể bằng cách bắt chước học được các hành vi cần thiết.
Những lưu ý khi huấn luyện chó Rott trong giai đoạn từ 2 đến 6 tháng tuổi
Việc cho chó Rott mang vác nặng nên tăng dần dần để Rott con khỏi bị mệt, đồng thời phải luôn luôn theo dõi hành vi của chúng. Sự tập dượt thể lực tốt nhất đối với Rott con là cho chúng dạo chơi và vui đùa với các bạn cùng tuổi. Cần phải tính đến điều là Rott con khi ở trong tổ chức thì hành động rất dũng cảm và tích cực, nhưng khi có một mình chúng thì chúng trở lên quá cẩn thận và thỉnh thoảng còn tỏ ra hèn nhát.
Do vậy, bước chuyển tiếp từ việc giáo dục theo nhóm sang việc giáo dục cá biệt cần phải liên tục, nghĩa là giảm dần nhóm chó Rott con và đưa những cái phức tạp cũng phải từ từ để đến khi Rott được 5 đến 6 tháng tuổi thì có thể chuyển sang việc giáo dục cá biệt.
Từ tháng tuổi thứ 3, bạn tăng dần mức độ phức tạp trong việc rèn luyện các phản xạ theo ý muốn (các thói quen). Ngoài việc cho chó Rott con đi dạo chơi hàng ngày và mỗi ngày từ 3 – 4 tiếng, cần bắt đầu tập cho chúng quen với tên riêng, với khay đựng đồ vật với việc vượt qua chướng ngại vật và việc tìm chủ. Đối với tên riêng cần chọn từ ngắn và dễ phát âm.
Tập huấn luyện cho chó Rott quen với nhiều lệnh đơn giản
Khi gọi chó Rott con và cho chúng bánh kẹo thì phải gọi tên riêng. Tên riêng – đó là kích thích có điều kiện, còn kích thích không điều kiện đó là thức ăn; những cái vuốt ve động viện. Khi gọi Rott bằng tên riêng cần phát âm hết sức dịu dàng, sau đó cho chúng đồ ăn và lại vuốt ve chúng. Khi phản xạ có điều kiện đối với tên riêng đã được rèn luyện, kìm chế không cho chó Rott kẹo bánh nữa mà thay vào đó là khẩu lệnh “tốt” phát ra bằng một ngữ điệu khích lệ và lại vuốt ve chúng.
Không được lạm dụng tên riêng mà lại không động viên chúng bằng các cử chỉ âu yếm hoặc vuốt ve, bởi vì nếu không được âu yếm và vuốt ve thì chúng sẽ ngừng phản ứng lại đối với tên riêng của chúng. Không cần thiết phải gọi tên riêng của chúng trước khi phát các lệnh khác, bởi vì tên riêng nằm trong một tập hợp các kích thích khác và chó Rott con sẽ thể hiện thói quen ngay cả đối với lệnh khác sau khi gọi chúng bằng tên riêng.
Trong thời gian chơi đùa với chó Rott con, tập cho chúng quen với khay đựng đồ vật có ý nghĩa to lớn khi cho chúng tập luyện sau này. Những vật mang cho chó Rott con chơi lúc đầu có thể là những chiếc xương ống, sau đó người ta đốt cháy miếng giẻ, rồi một khúc gỗ dày và những chiếc gậy dài khoảng 15 – 18cm…
Đồ vật cần phải rất đa dạng về hình dáng, màu sắc, tính chất, cân nặng để làm sao cho Rott con có được khái niệm đối với vật và Rott con sẽ tìm và mang về bất cứ việc gì mà bạn ném vào chuồng của chúng. Trong việc này, cần phải biết phân định các bãi tập luyện để làm sao Rott không hình thành những thói quen xấu ở chúng, ví dụ như: chó Rott luôn ám ảnh ý thức chơi với vật và giữ vật trong mồm …
Việc rèn luyện thói quen chơi với đồ vật dựa trên cơ sở của phản ứng bản năng của Rott con giữ lấy các vật khi chúng chạy. Dạy cho chó Rott con có thói quen thu vật được tiến hành như sau: cầm đồ vật vẫy vẫy cạnh mõm chó Rott con rồi ném vật xuống đất và nhặt lên, nhưng không cho Rott con đụng vào vật, sẽ nhảy lên và tiến lại vật, chúng sẽ chạy và muốn bắt lấy cái đang chuyển động.
Đôi khi ta cho nắm bắt lấy vật và phát lệnh “tìm bắt”, sau đó vài giây ta tước lấy vật và phát lệnh “đưa đây’ và cho bánh kẹo. Tiếp theo lại ném vật đến, phát lệnh “tìm bắt” đồng thời dùng tay chỉ về phía vật mình vừa ném ra. Chó tìm vật, giữ lấy vật. Hãy khen ngợi bằng lệnh “tốt”, gọi chúng lại, cầm lấy vật do chúng mang lại và cho chúng kẹo.
Có thể khi dạy Rott con quen với việc truy tìm vật thì đồng thời dạy chúng quen biết cách nhảy qua những chướng ngại vật không lớn lắm (ví dụ nhảy qua hàng rào chắn thấp, qua các rãnh không rộng lắm, qua các hố hoặc qua các cây gỗ …). Những bãi tập tương tự như thế nào sẽ tạo cho Rott con thói quen không sợ chướng ngại vật mà chúng gặp trên đường và sau này sẽ làm giảm nhẹ rất nhiều trong việc rèn luyện cho chó biết vượt qua chướng ngại vật phức tạp hơn.
Cho chúng vượt chướng ngại vật thường xuyên sẽ giúp phát triển ở chúng tính khéo léo, tính vận động, làm cho các bắp thịt và bộ xương của chó vững chắc hơn. Chọn chỗ nào có cầu thang không lớn lắm (tốt nhất là 2 loại cầu thang cho chó ở các lứa tuổi), các hàng rào và các cầu thăng bằng với các độ cao khác nhau, các rãnh có các kích thước khác nhau (từ các rãnh đó, qua 1 rãnh to nhất ta đặt một tấm ván và 1 cầu thang). Để phát triển khả năng bắt giữ của chó Rott, cần xây dựng những cột quay có đặt các miếng giẻ ở đó.
Tháng tuổi thứ 2
Bắt đầu từ tháng tuổi thứ 2, bạn sẽ dạy cho Rott biết vượt qua các chướng ngại vật thấp nhất trên sân tập luyện. Để đạt được kỹ năng về mặt này cần cho Rott tập từ 1 – 2 lần 1 ngày, mỗi lần vài phút, phải chấp hành nghiêm chỉnh các trình tự, thận trọng khi thúc giục Rott vượt qua các chướng ngại vật trong thời gian vui chơi với chúng và lúc đó hãy hết sức giúp đỡ chúng.
Tháng tuổi thứ 3
Từ tháng tuổi thứ 3 cần tập cho chó Rott con quen với việc tìm người. Hãy kín đáo trốn Rott con và nấp sau các vật gần đó. Khi Rott con tìm thấy bạn thì phải phát lệnh “tốt” và cho chúng kẹo. Những bài tập luyện như thế dùng để rèn luyện Rott con khi tìm chủ theo mùi của chủ, rồi sau đó là tìm người lạ, tức là rèn luyện, tập dượt tốt đối với các cơ quan phân tích khứu giác. Để đạt được mục đích định ra, khi Rott con tìm được chủ, tức là khi chó Rott tập luyện tốt thì phải thường xuyên ném cho chúng đồ ăn để tỏ ý kiến khen ngợi chúng.
Sau khi được đồ ăn, chó Rott sẽ tiếp tục việc tìm kiếm tiếp theo, khi đó sẽ hoàn thiện và phát triển phản ứng tìm kiếm. Khi kết thúc trò chơi, kết thúc tập luyện hoặc kết thúc việc ăn uống phải dẫn Rott vào chuồng và hô lệnh “về chỗ”.
Bạn hãy kiên trì trong việc huấn luyện cún cưng của mình. Khi hoàn thành mỗi giai đoạn, mỗi cách huấn luyện, bạn sẽ nhận được sự bất ngờ từ chú cún trong gia đình bạn đấy.
© YeuPet
Nguồn Bacsithuy
