Robot YeuPet.vn

Tiêu chuẩn chọn cá La Hán đẹp

– Gần đây, cá la hán được nuôi nhiều trong bể cá cảnh của nhiều gia đình. La Hán có nhiều loại khác nhau và giá trị của mỗi chú La Hán là do hình dáng, màu sắc của chúng quyết định. Vậy tiêu chuẩn của một chú cá la hán đẹp như thế nào?
– Để chọn được chú La Hán ‘đẹp” cần xem qua 7 tiêu chí sau:
1. Hình dáng
cá la hán đẹp phải có thân hình dày, hình oval. Bụng đầy đặn và không có nếp gấp.
2. Màu sắc
Màu lí tưởng của cá la hán là màu đỏ nổi bật từ má đến vùng bụng.
3. Châu
Châu cá la hán là những vảy màu lấp lánh tạo nên sức hấp dẫn kỳ lạ.
4. Vân
Là những đóm đen đậm, trải dài trên thân trông giống những hàng chữ Hán. Vân càng giống chữ Hán có nghĩa, càng rỏ nét thì càng có giá trị.
5. ĐầuĐầu gù càng lớn càng được ưa chuộng (nhưng đầu cần phải cân đối với hình dáng và kích cỡ của cá).
6. Mắt
Nằm ở vị trí hai bên đầu, mắt tròn và mi mắt lanh lợi.
7. Vây và đuôi
Ở vị trí thẳng đứng.

Nguồn Kythuatmoitruong

Ngay khi tôi nghĩ rằng mình đã thấy hết mọi thứ, thì một dòng cá betta thuần dưỡng nữa lại xuất hiện tại Hội thảo của IBC ở Orlando vào năm 2002. Đó là cá betta khổng lồ. Chúng kích thích sự tò mò của tôi bởi vì một trong những nhược điểm của cá betta xét trên phương diện cá cảnh đó là kích thước không to lắm. Có một điều mà ai cũng nhất trí là khi mọi đặc điểm đều như nhau, thì con betta lớn hơn sẽ chiếm ưu thế khi chấm điểm và tôi tin rằng đó cũng là tiêu chuẩn chấm điểm của IBC.

Không có gì ngạc nhiên khi những con cá to hơn chiếm ưu thế trên thị trường cá cảnh ở khắp nơi trên thế giới và điều đó đã diễn ra từ rất lâu. Thú nuôi cá cảnh bắt đầu với việc nuôi những con cá chép sặc sỡ (cá vàng và chép Koi), cả hai đều có thể tăng trưởng đến kích thước rất lớn, và chúng là những loài phổ biến nhất ở khắp mọi nơi. Những loài cá phổ biến khác, đặc biệt ở phương Đông, là cá rồng (cá rồng châu Á), cá đĩa và những loài cichlid khác bao gồm cả cá La Hán, tức cá lai giữa các loài cichlid châu Mỹ. Cả cá đĩa lẫn La Hán đều đang được lai tạo với đủ mọi biến thể màu sắc khác nhau.

Việc lai tạo cá betta thuần dưỡng kích thước lớn không có gì mới. Hầu hết các dòng cá đều trở nên to hơn cùng với thời gian. Tôi cho là điều này có liên quan tới việc tuyển chọn kích thước lớn cả cố ý lẫn vô tình và dĩ nhiên kể cả việc chăm sóc và chế độ dinh dưỡng tốt hơn. Chúng ta dễ dàng nhận thấy sự phát triển về chiều cao ở con người. Hãy nhìn những thế thệ sau này của chúng ta, cụ thể là những vận động viên bóng rổ và bóng bầu dục. Tôi không nghĩ là đội bóng trường tôi trước đây có những người cao hơn 6,3 foot, và nếu có người cao khoảng 6,9 (2,10 m) hay 7 foot (2,13 m) thì đã được coi là cao. Một người cao 7 foot vào những năm 50 đã được xem là không tưởng. Ngày nay, hầu hết các đội bóng rổ đều có vận động viên cao đến 6,9 hay 7 foot. Tôi cao chưa tới 6 foot (1,8 m) và khi tôi đi bộ trên đường thì thường gặp những phụ nữ trẻ cao hơn mình. Tôi chắc là tất cả các bạn đều thấy như vậy. Ngược lại, nếu chúng ta thử so sánh với cha mẹ và ông bà thì hầu hết trong số họ đều thấp hơn chúng ta.

Chiều cao ở cầu thủ bóng bầu dục cũng rất rõ. Một cầu thủ cao khoảng 6,7 foot (2,04 m), nặng 325 pound (148 kg) mà chạy được đã là ước mơ của các huấn luyện viên vào những năm 50, nhưng ngày nay đa số huấn luyện viên đều có đến nửa tá hay hơn những cầu thủ như vậy. Ở những đội bóng chuyên nghiệp hay hầu hết những đội bóng của trường cao đẳng và thậm chí trung học đều có hàng hậu vệ gồm những cầu thủ nặng đến 300 pound (136 kg).

Nhưng ở đây chúng ta không bàn về những người cao to.

Vấn đề ở đây đó là có yếu tố hay sự kết hợp của nhiều yếu tố nào đó trong lối sống của chúng ta đã thúc đẩy sự tăng trưởng vượt bậc và không có gì lạ khi điều tương tự xảy ra với những loài thuần dưỡng khác, bao gồm cá nuôi. Ở cá betta, có mối liên hệ rõ rệt đối với những yếu tố như chất lượng nước và chế độ dinh dưỡng. Những người lai tạo cá kích thước lớn thường xuyên phải thay nước và xử lí bằng nhiều cách, chẳng hạn như lọc thẩm thấu ngược (reverse osmosis), cho thêm chất đệm để ổn định độ pH, cho thêm muối hay chất hoá học để khống chế ammonia, hay bất kỳ chất nào khác. Họ có thể nỗ lực hơn nữa bằng cách cho cá ăn nhiều loại thức ăn khác nhau, đặc biệt là thức ăn tươi sống, bao gồm việc nuôi trùn trắng (whiteworm) và atermia hay là thường xuyên tới các cửa hàng cá để mua atermia, trùn kiếng (glassworm), trùn đen (blackworm). Những nỗ lực như thế này đảm bảo cho cá luôn ở trong tình trạng khỏe mạnh và đáp ứng tất cả các những gì chúng cần để phát triển tốt nhất.

Vậy cá betta khổng lồ là gì?

Tôi cho là nhiều độc giả chưa có dịp thấy những con cá betta này. Tôi chưa từng thấy hoặc nghe nói về sự xuất hiện của chúng ở các tiệm cá nhưng (đôi khi) chúng được rao bán trên mạng AquaBid .Theo tôi biết thì không con nào được bán cho các thành viên IBC. Những con ở hội nghị IBC được bán với giá khởi điểm là 100 đô la. Tôi không nhớ ai đã ra cái giá đó nhưng tôi và một người nữa, mỗi người mua một con ở giá khởi điểm.

Tôi nhớ rằng những con betta này tham dự thể loại màu sắc và hình dạng; mặc dầu chúng có nhiều loại màu nhưng chỉ một số màu được đem trưng bày. Có những loại nền sẫm, cambodian, xanh dương, xanh lục, vài con non-red (vàng), đen, đỏ… Một số con vây bướm (phần giữa của vây một màu và viền bên ngoài màu khác). Tôi còn nhớ rất rõ một con vây bướm xanh dương và đen, tổng cộng có khoảng mười hai hay mười lăm con với màu sắc thường thấy ở cá betta thuần dưỡng hiện đại.

Đặc điểm nổi bật nhất của cá betta khổng lồ là kích thước của chúng. Con cá của tôi được đặt nick là “Bubba” (đại ca), cái tên dường như rất phù hợp với nó. Ảnh chụp không thể minh họa được kích thước của nó trừ khi chúng được đặt kèm vài vật chuẩn để so sánh mà tôi lại không tìm ra vật nào phù hợp. Ở đây, tôi sẽ cung cấp một bảng so sánh cho thấy sự khác biệt tương đối giữa cá hoang dã, cá thuần dưỡng bình thường và cá betta khổng lồ của tôi mà dường như cũng to tương đương những con khác tại triển lãm của IBC.

Bởi vì đuôi có độ dài thay đổi (tỷ lệ với thân) nên tôi đo chiều dài thân từ chóp miệng đến gốc đuôi (các nhà ngư loại học gọi là chiều dài chuẩn) trên ba con betta có kích thước trung bình lấy từ ba nhóm khác nhau để so sánh. Tôi sử dụng những con cá hoang dã điển hình mà tôi bắt được ở Malaysia và Việt Nam (tôi nghi ngờ những con bắt được từ nhiều vùng khác nhau ở Thái Lan bởi vì chúng thường có màu như cá thuần dưỡng và có khả năng là cá thuần dưỡng bị sổng, được thả hay cá lai). Tôi chọn một con có kích thước trung bình trong phòng nuôi cá của mình làm đại diện cho cá betta thuần dưỡng và sử dụng Bubba làm đại diện cho cá betta khổng lồ vì, theo tôi được biết, nó có kích thước chuẩn. Kết quả đo đạc của tôi như sau:

– Cá hoang dã: 3,2 cm (gần 1,35 inch)
– Cá thuần dưỡng: 3,7 cm (gần 1,5 inch)
– Cá khổng lồ: 6,6 cm (gần 2,6 inch)

Trong khi sự khác biệt về chiều dài của cá betta hoang dã và betta thuần dưỡng “bình thường” là không lớn lắm, thì sự khác biệt giữa chúng với cá khổng lồ là đáng kể. Betta thuần dưỡng dài gấp 1,156 lần so với cá hoang dã, trong khi betta khổng lồ dài gấp 2,06 lần, tức là hơn 2 lần cá hoang dã.

Một thông số khác có thể được dùng để so sánh là trọng lượng. Tôi đã cân chúng bằng một loại cân dùng trong phòng thí nghiệm và thu được kết quả như sau:

– Cá hoang dã :1,2 gam
– Cá thuần dưỡng: 1,95 gam
– Cá khổng lồ: 8,85 gam

Sự khác biệt về trọng lượng cũng là điều đáng nói. Betta thuần dưỡng nặng gấp 1,625 lần betta hoang dã còn betta khổng lồ nặng hơn rất nhiều, gấp 7,735 lần. Dĩ nhiên, có sự khác biệt về tỷ trọng thịt ở mỗi con tuỳ vào việc ruột của chúng có thức ăn hay không, kích thước bóng bơi, lượng mỡ trong cơ bắp và vân vân. Cũng vậy, khi cân cả con cá, vây cũng được tính và tổng trọng lượng vây của mỗi con cá thì không nhất thiết phải cùng tỷ lệ với trọng lượng toàn thân.

Tôi cũng thử đo thể tích của mỗi con cá bằng cách thả chúng vào ống xy lanh có vạch chia độ và cố gắng đọc thể tích nước bị chiếm chỗ nhưng vì thể tích nước tăng lên rất ít nên không thể đọc được. Tôi lưu ý rằng mỗi phương pháp được áp dụng ở đây đều có sai số, nhưng như bạn thấy đấy, nó minh chứng rõ ràng rằng cá betta khổng lồ lớn hơn đáng kể so với những con bình thường.

Di truyền của cá betta khổng lồ?

Tôi mua Bubba chủ yếu để lai với con cá mái của tôi ở nhà mà nó dường như đủ to và tôi hy vọng thu được bầy con của chúng. Tôi có rất nhiều cá mái từ dòng cá to con mặc dù chúng vẫn nhỏ hơn nhiều so với cá khổng lồ. Tôi thu được hai bầy từ con cá đực khổng lồ này sau hai lần ép. Cả hai bầy đều có những con cá bột rất to. Vì hết chỗ nên tôi không thể lai thêm những bầy khác. Dù đã bị hao hụt và cho đi một số, tôi vẫn thu được tổng cộng 732 con từ một trong hai bầy – bầy lớn nhất mà tôi từng ép được.

Một bầy lai với cá mái đuôi kép cambodian dính rất ít màu ánh kim. Bầy này rất đông nhưng không may chúng bị nhiễm nấm velvet khi gần một tuần tuổi và chết hết. Chúng còn quá nhỏ để phân loại vì vậy tôi đã bỏ lỡ cơ hội tìm hiểu về di truyền của những dòng cá cơ bản hay bất cứ dòng cá mới nào, đặc biệt là trường hợp cá khổng lồ lai với cá bình thường.

Tôi gặp may hơn với bầy cá khác. Con cá mái thứ hai có màu đa sắc xanh/đỏ từ dòng cá đuôi dài. Con này là con cháu qua nhiều thế hệ giữa một con trống xanh thép vây rất to mà tôi mua từ một cuộc đấu giá với một con mái đuôi kép xanh thép từ bầy cá của tôi, mà nó là con của cá trống đen đạt chuẩn của thành viên của IBC Dan Young với cá mái màu vàng đuôi kép đạt chuẩn mà tôi mua được từ cuộc đấu giá khác. Tôi không có thông tin cơ bản nào về những con cá mua từ cuộc đấu giá nhưng kiểu hình của chúng bao gồm vây dài, đuôi kép, đỏ toàn thân và non-red, xanh thép, cambodian và phân bố ánh kim toàn thân hay một phần.

Bubba (giờ đã quá cố) có vây ngắn xanh lục đa sắc với màu vàng (non-red) thay thế màu đỏ. Hai bầy cá đã cung cấp cho tôi hàng loạt đặc điểm để khảo sát. Bên cạnh việc lai cá khổng lồ với cá thuần dưỡng bình thường loại lớn hoặc nhỏ con, còn có thể lai cá vây dài với cá vây ngắn (bình thường), xanh dương với xanh lục (bình thường) có ánh kim, ánh kim toàn thân với ánh kim một phần (bình thường), non-red (vàng) với đỏ (bình thường). Mặc dù cả cá cha lẫn mẹ đều nền sẫm, bầy cá vẫn có những con nền sáng (cambodian) chứng tỏ cả cá cha lẫn cá mẹ đều mang gen lặn.

Kết quả mà tôi thu được từ bầy cá này hoàn toàn có thể đoán trước. Chúng đạt (ở khoảng 6 tháng tuổi) kích thước trung bình tương đương với kích thước tối đa của betta thuần dưỡng mặc dầu có vài con hơi lớn hơn. Lúc này, không con nào đạt kích thước gần bằng cha của chúng. Tôi nghe nói rằng cá betta khổng lồ có xu hướng tăng trưởng một khi đủ tuổi nhưng đấy là điều mà tôi phải kiểm chứng. Những con trống đều có vây dài (gen trội thừa hưởng từ cá mẹ) mặc dù đuôi không lớn như tổ tiên bên mẹ. Gen này không bộc lộ ở cá mái. Không có con đuôi kép nào.

Những gì tôi thu được từ bầy cá này là một dải màu vô cùng thú vị. Hầu hết đều có thể đoán trước từ màu sắc và kiểu gen của cá cha mẹ nhưng cũng có vài con mà tôi không thể đoán được. Mặc dù tôi không phân loại chúng nhưng tôi có thể kiểm tra “bằng mắt” xem có những màu gì. Tôi nghĩ cách dễ nhất để làm điều này là xem xét từng màu một như vậy số lượng cũng như mức độ đa dạng của chúng được kiểm soát tốt hơn.

1. Tỷ lệ trống mái dự đoán là 50% (mỗi loại). Chúng ta không thể phát hiện cá trống dị giao tử (heterogametic) [1] trong những nghiên cứu kiểu nhân (karyotype study) [2] và nhiều bầy cá có thể khác xa với tỉ lệ giới tính 1:1 vì vậy không cần thiết phải đạt được tỷ lệ này. Tỷ lệ giới tính sau cùng có thể phụ thuộc vào một số ảnh hưởng từ bên ngoài. Sự chuyển giới từ cá mái thành cá trống cũng diễn ra rất thường xuyên.

2. Tất cả cá đực từ bầy này đều có vây lớn nhưng mang gen vây ngắn từ cá cha. Nếu cá mái (cá mẹ) mang gen vây ngắn thì một nửa bầy cá sẽ có vây ngắn nhưng không con nào như vậy.

3. Màu ánh kim của cá trống là xanh lục và cá mái là xanh dương có nghĩa là một nửa bầy cá có màu xanh lục và một nửa có màu xanh dương (màu xanh dương là dị hợp tử). Đó là những gì đã xảy ra.

4. Phân bố ánh kim ở cá bố mẹ là trung bình. Mức độ phân bố ở bầy cá tương đối liên tục nhưng có thể chia làm 3 loại: dày đặc, trung bình và thưa. Điều kiện chăm sóc đối với cả ba loại trong bầy là như nhau và thực tế diễn ra đúng như vậy.

5. Cá cha mẹ có màu sẫm nhưng mang gen cambodian nền sáng. Điều này được chứng tỏ bởi sự xuất hiện của những con màu sáng trong bầy. Bởi vì nó đơn giản là gen lặn, theo lý thuyết sẽ có 25% cá con màu sáng và thực tế có vẻ đúng như vậy.

6. Cá mái có màu đỏ trong khi cá trống màu vàng (non-red). Sự xuất hiện của một nửa cá con non-red cho thấy rằng cá mái có gen non-red (sự hiện diện của bất kỳ cá non-red nào đều đòi hỏi phải như vậy). Tất cả cá con có ít nhất một alen non-red từ cha của chúng.

7. Tôi thu được vài cá thể mà tôi gọi là màu “Muối tiêu” nhưng tôi thật sự không thể hiểu được cấu trúc di truyền của chúng. Những con cá này có nhiều chấm nhỏ trên thân xen kẽ với vài đốm lớn hơn. Đây có lẽ là một loại cẩm thạch nhưng không có con cá cẩm thạch nào xuất hiện trong bầy.

8. Mặc dù không có con đuôi kép nào xuất hiện nhưng cá mẹ có thể mang nó như một gen lặn (di truyền từ dòng tộc của mình). Nếu có, nó sẽ truyền gen này cho một nửa bầy con mà chúng, nếu một con trong đó lai với con khác cũng mang gen đuôi kép, có thể tạo ra cá đuôi kép sau này.

9. Hành vi của chúng không được coi là ở mức trung bình nhưng có sự khác biệt hoàn toàn về mức độ hung dữ giữa các dòng betta thuần dưỡng khác nhau, đo đó nó có thể như vậy thật. Bề ngoài của Bubba trông như là một phiên bản to hơn của cá betta đuôi ngắn thuần dưỡng, loại được nuôi để đá. Tuy nhiên, nó không thể hiện sự hung dữ thái quá và cá mái là loại betta cảnh điển hình. Chúng sinh sản ngay lập tức và không gặp phải sự cố gì.

Thảo luận

Bộ sưu tập bao gồm những đặc điểm khác nhau này (từ cá bố mẹ) chứa đựng những tiềm năng di truyền để tạo ra một dãy pha tạp kiểu gen và kiểu hình trong bầy cá. Trước đây tôi có đề cập đến một “dải màu thú vị” là nhờ vào khả năng này. Hãy xem xét tất cả các trường hợp khác nhau có thể xảy ra. Dải màu phân bố từ sáng và sẫm với rất ít ánh kim qua những biến thể kết hợp mà chúng ta gọi là đa sắc xanh dương và xanh lục (kèm theo đỏ hay vàng như những màu phụ) cho đến xanh dương và xanh lục đơn sắc nền sáng hay sẫm.

Hãy lấy một ví dụ, tôi có một vài con trắng phấn xanh rất đẹp. Để lai tạo ra chúng, tôi cần phải có kiểu gen xanh lục với thật nhiều ánh kim, nền sáng và non red. (ở đây, tôi không quan tâm tới những biến thể về dạng vây, kích thước cơ thể hay bất kì biến thể nào khác).

Bởi vì cách thức di truyền của mỗi đặc điểm phụ của kiểu hình, nên chúng không xuất hiện với cùng số lượng. Chúng ta có thể làm một thí nghiệm nhỏ sử dụng xác xuất để dự đoán khả năng hình thành của một đặc điểm cho trước. Lấy cá xanh phấn làm ví dụ: hy vọng một phần tư sẽ có nền sáng, một nửa xanh lục, một phần tư dính ánh kim và một nửa là non red. Kết quả thu được là 1/64. Tôi đã cung cấp một biểu đồ minh họa các kết hợp có thể xảy ra.

Măc dù cá betta khổng lồ có kích thước lớn, nhưng những con vây dài dường như không có tỷ lệ vây lớn hơn so với thân như thường thấy ở cá betta kích thước bình thường.Tôi không chắc là điều này thực sự có ý nghĩa như thế nào nhưng nó làm dấy lên một câu hỏi trong đầu tôi. Tôi tự hỏi phải chăng đây là hậu quả của việc xử lý hormon nào đó. Số mẫu thí nghiệm ít vì vậy tôi thừa nhận rằng một vài con cá trống vây dài ở đây không thể đại diện cho cả dòng cá. Tôi từng thấy điều tương tự ở cá betta bình thường. Dẫu vậy, tôi muốn thấy vài con có vây thật to tương tự những con betta cảnh kích thước bình thường đẹp nhất.

Có phải cá betta khổng lồ là có thật? Ý tôi là thực sự có loại gen betta khổng lồ hay không? Có phải chúng hình thành qua quá trình chọn lọc lâu dài và cẩn thận hay chỉ là kết quả của việc sử dụng một loại hormon tăng trưởng nào đó! Chúng ta có thể hy vọng vào sự phát triển đáng kể về kích thước ở cá betta cảnh không? Nếu vậy, chúng có sắp sửa được “cộng đồng” nuôi cá Betta chấp nhận không? Tôi chưa thể trả lời được những câu hỏi này. Tôi hy vọng có thể nói nhiều hơn sau thu được nhiều kết quả lai tạo và sau khi tôi tìm hiểu nhiều hơn về những người đã tạo ra chúng và lai bằng cách nào.

Ghi chú:
1 – Heterogamete: hetero=dị, gamete=giao tử, heterogamete=dị giao tử (tức tế bào sinh dục khác nhau). Tuỳ theo sinh vật mà giao tử này có thể gọi là tinh trùng, trứng, giao tử đực, giao tử cái. Ví dụ, ở người, giao tử có thể hiểu là tinh trùng và trứng.

2 – Karyotype: karyo=nhân tế bào, type=kiểu, karyotype=kiểu nhân. Người ta phân biệt tế bào giữa các sinh vật thông qua số lượng và hình dạng nhiễm sắc thể (chromosome). Vậy kiểu nhân=kiểu nhiễm sắc thể chứa trong nhân (gồm hình dạng + kích thước + số lượng).

Tại sao cá đĩa lại có vẻ đẹp kì diệu như vậy? Có lẽ bởi vì chúng là loài cá có tiếng khó nuôi và chỉ thích hợp với những người nuôi cá kinh nghiệm nhất hay vì dáng vẻ vương giả của chúng. Xét cho cùng, chúng thường được mô tả như “ Vua các loài cá cảnh”. Bất cứ ai đã từng chiêm ngưỡng một cặp cá dĩa tuyệt đẹp sinh sản đều phải công nhận đấy là một kì quan không thể bỏ lỡ. Nếu bạn từng xem một số sách về cá đĩa, bạn sẽ nhận thấy rằng ít loài cá nào tạo ấn tượng mạnh như cá dĩa, và một bầy cá dĩa tung tăng trong bể kính tạo nên một cảnh tượng đẹp như thần thoại.

Là những người đam mê thủy sinh, chúng tôi bị thu hút một cách tự nhiên bởi những hồ cá đẹp mắt. Một hồ cá lớn, trưng bày thủy sinh tinh tế có thể giữ chân chúng ta hàng giờ liền. Nhiều nhà thủy sinh đã tự hỏi làm cách nào kết hợp cá dĩa và cây thủy sinh. Liệu sự kết hợp đấy có tạo nên sự kì diệu như bơ đậu phộng và sô cô la? Ông Takashi Amano, tác giả quyển “thế giới thủy sinh tự nhiên”, chắc hẳn đã nghĩ vậy – vài trong số những bức ảnh ấn tượng nhất trong những quyển sách của ông là những bể cá dĩa có trồng cậy. Những người quan tâm cuộc thi Aquatic Gardeners Association Aquascaping gần đây cho biết rất hiếm có những bài thi thêm cá dĩa vào bể cây thủy sinh.

Nhưng nuôi cá dĩa trong bể thủy sinh có đơn giản như bỏ một thanh Hershey vào một lọ bơ đậu phộng Skippy không? Nếu bạn nói “ Không hẳn”, thì bạn đúng đấy. Nhưng nó không khó như bạn tưởng đâu. Chúng tôi đã bảo dưỡng những hồ cá dĩa có trồng cây một cách thành công trong vòng 15 năm nay. Bài viết này dựa vào kinh nghiệm của chúng tôi, hi vọng sẽ trang bị kiến thức và sự tự tin cần thiết để bạn có thể sáng tạo một hồ thủy sinh phù hợp với cá dĩa ngoạn mục cho riêng mình.

Lợi và hại

Có nhiều ưu điểm khi nuôi cá dĩa cùng cây thủy sinh. Điều hiển nhiên là vẻ đẹp tuyệt đối của sự kết hợp này. Cá dĩa có khuynh hướng di chuyển nhẹ nhàng duyên dáng và trông thật hoàn hảo giữa những khóm rong đu đưa theo dòng nước. Màu sắc của chúng, đặc biệt là lam kim biền thể ( nguyên văn metallic turquoise variants), cực kì hợp với màu xanh và đỏ tự nhiên của cây. Và đặc biệt quan trọng với chúng tôi, những nhà thủy sinh thâm niên, cá dĩa lớn và dễ thấy từ ghế sofa hơn những con tetra ( không biết con gì) trong bể trưng bày !

Thêm một lưu ý quan trọng, cây thủy sinh( CTS) được biết như bộ lọc hóa học, loại bỏ chất độc trong nước. Điều này rất quan trọng cho bể cá dĩa(CD). Cá dĩa rất nhạy cảm với chất lượng nước và chúng đòi hỏi người nuôi cá duy trì nước ở chất lượng cao. Một loạt cây khỏe mạnh sẽ tạo ra một môi trường hoàn toàn trong sạch, ngăn chặn những bệnh tật thông thường như “hole-in-the-head” (không biết bệnh gì).
CTS cũng cho CD chỗ trú tự nhiên. CD có khuynh hướng nhút nhát và khó chịu với những tác động bên ngoài hồ. CTS được ưa thích để trang trí bể CD hơn vì CD dễ dàng bị thương vì những mảng gỗ hay đá sắc nhọn. Trang bị một môi trường thoải mái cũng làm CD của bạn khỏe hơn.

Cây lá rộng tạo chỗ đẻ tuyệt vời cho CD cặp. Trong khi hầu hết các nhà gây giống CD chọn giá thể hình nón hay đá phiến, CD của chúng tôi thường đẻ trên lá Anubis hay Echinodorus. Lá CTS tạo chỗ đẻ tốt cho bể chung trong lúc những lá CTS khác bảo vệ chỗ đẻ khỏi những hàng xóm tọc mạch hay những người nuôi cá ồn ào.

Có vài điều hại bạn nên xem xét khi bạn quyết tâm nuôi CD. Chúng là cá nhiệt đới nuôi trong nước có nhiệt độ hơn 26,67C. Cụ thể chúng tôi nuôi chúng ở 27,78C. Nhiệt độ cao sẽ giới hạn sự phát triển bình thường một số CTS ở một chừng mực nào đó. Chúng tôi sẽ bàn chi tiết vấn đề này sau.
Tất cả sách về cá dĩa khuyên rằng nuôi CD thật tốt để đat kích cỡ tối đa là điều kiện tốt nhất để gây giống. Nhiều nhà gây giống cho cá ăn 4,5 lần mỗi ngày với thức ăn giàu protein như nỗn hợp tim bò. CD mất một khoảng thời gian để ăn, sau đó thức ăn thừa được hút ra để bảo đảm chất lượng nước. Thay nước từng phần được thực hiện thường xuyên để giữ lượng nitrates thấp. Bất cứ ai trồng CTS thấy rằng việc dọn dẹp thức ăn thừa và thay nước nhiều rất khó khăn.

Với hồ CD+CTS, một sự sắp xếp phải phù hợp. Chúng tôi cho ăn thức ăn chất lượng mỗi ngày một lần, và thay nhiều nước cách tuần một lần. Điều này giữ nitrate khá thấp( ít hợn mg/l) nhưng không cho phép cá lớn hết mức có thể. Cá của chúng tôi có đường kính lớn từ 7-8 inches( 17,78-20,32 cm) thay vì 10-12 inches (25,4-30,48 cm)( chúa ơi, đây là cá mâm chứ cá dĩa gì) như chúng tôi thấy trong những hồ gây giống CD. Kích thước nhỏ hơn có vẻ cùng tỉ lệ với những hồ 100 gallon (380l) chúng tôi xài, thế nên chúng tôi không coi đó là vấn đề. Cũng vậy, ngay cả khi chúng tôi không định gây giống chúng, chúng sinh sản thường xuyên nên có vẻ sự giảm khẩu phần ăn không kìm hãm sự phát dục của chúng.
Sau chót, một hồ CD+CTS nên được xếp đặt với những cây không đòi hỏi cắt tỉa thường xuyên. Vài loại CD rất nhút nhát và dễ hoảng sợ, nên bạn càng “đào bới” hồ ít, chúng trông càng đẹp. Ngay cả con cá dĩa bình thảng nhất đôi khi cũng “bốc đồng” và quẫy nước quanh hồ, có thể bị thương do gỗ trôi hay vậy dụng trong hồ.

Nguồn aquabird

– Nếu cá đẻ thì độ PH thích hợp là PH = 6.5.

– Bình thường thì độ PH = 7. Nhưng tốt nhất cho sức khỏe Cá thì PH nên là 6.5.

– Nước phải không bị nhiễm phèn.

– Nếu là nước máy thì nên xử lý hết Clo trước khi cho nước vào hồ để tránh Cá bị sốc.

– Nếu là nước giếng thì nên sục khí mạnh 2 tiếng đồng hồ trước khi cho nước vào hồ Cá để tránh Cá bị sốc. Cho vài cục san hô nhỏ vào hồ để làm tăng độ PH nếu nước có khuynh hướng giảm độ PH.

Nguồn khoadiscus

Lựa được cá rồng như ý là vấn đề vô cùng quan trọng bởi vì nó có thể trở thành chiến hữu lâu dài của bạn.

Việc lựa chọn cá rồng châu Á non dựa trên sự phát triển về màu sắc, hình dạng và dáng bơi của chúng.

Phần 1 – Màu sắc

Màu sắc chỉ là một trong những tiêu chuẩn để chọn lựa. Tuy nhiên, một số người coi trọng yếu tố này hơn những yếu tố khác. Vậy đâu là màu tốt nhất? Nguyên tắc chung, màu càng đậm thì càng tốt. Cách lựa chọn này phù hợp đối với một số loại cá rồng châu Á. Nên nhớ rằng nhận thức về màu sắc hoàn toàn chủ quan.

Miệng và râu
Tuỳ loại cá rồng mà màu sắc như sau:

2. Nắp mang
Màu sắc thường bắt đầu xuất hiện ở vùng chữ A và đường nối giữa vùng này với mắt. Sau đó màu bắt đầu phát triển lan ra ngoài vùng này. Một cách để nhận biết tiềm năng lên màu của cá rồng non là dựa trên những gợi ý như vậy.

3. Mắt
Không có mối liên hệ rõ ràng nào giữa màu mắt với loại cá rồng. Màu mắt luôn trộn lẫn giữa vàng, vàng kim, xanh lục và đỏ với nhiều cấp độ khác nhau. Một số người chuộng cá rồng mắt đỏ.

4. Vảy
Vảy chưa lên màu thường có những màu sắc mờ nhạt từ xám, nâu đến đen. Tất cả cá rồng châu Á đều phát triển màu sắc trên mặt vảy ngoại trừ kim long hồng vĩ (mà màu không phát triển lên các hàng vảy trên lưng). Vảy ở vùng bụng cá rồng thường có màu trắng. Trước khi màu sắc xuất hiện, các vảy thường chuyển sang màu ánh kim và có màu tím lấp lánh khi ánh sáng chiếu vào. Vào lúc này, có thể thấy màu nền của cá rồng. Màu nền tức màu nằm ở tâm vảy. Viền ngoài của vảy thể hiện màu sắc của loại cá rồng tương ứng.

5. Vây
Một số cá non có vây màu trắng hay trong suốt, đó là vì màu sắc chưa phát triển hoàn chỉnh. Điều này khiến việc phân biệt khó khăn hơn tương tự như khi phân biệt màu vảy.

Phần 2 – Hình dạng, dáng bơi và các khiếm khuyết khác

Hình dạng
Về hình dạng, cá rồng châu Á trông khá giống nhau khi chúng còn non. Những loại cá rồng ở mỗi trại tuy có khác biệt đôi chút, nhưng khi so sánh cá giữa các trại với nhau thì không hề thấy điểm khác biệt nổi bật nào. Những hình dạng đặc biệt như đầu muỗng của huyết long loại 1 cũng có thể thấy ở những loại cá rồng khác như thanh long chẳng hạn. Có lẽ tốt hơn nên lựa chọn cá rồng non “lý tưởng” dựa trên thị hiếu cá nhân và thị hiếu chung. Thảo luận trong bài chỉ dựa trên thị hiếu địa phương (tức ở Singapore).

1. Đầu
Đầu có nhiều hình dáng từ tương đối nhỏ, tức đầu nhọn đến lớn hơn, tức đầu tù. Một số người thích gọi là đầu muỗng (spoonhead) hay đầu tí (mousehead) (mà nó là dạng đầu nhỏ nhọn tạo thành đường “cong” với thân) so với đầu đạn (bullethead, đầu to, đầu tù).

a. Râu
Râu nên dài và thẳng, làm thành hình chữ V so với miệng. Râu cũng có thể xếp song song thay vì tạo thành hình chữ V. Vây không được bắt chéo làm xấu hình dáng chung của cá rồng. Vây song song thường có xu hướng bắt chéo sau này.

b. Miệng
Miệng có thể nhọn hay tù. Một cách lý tưởng, hàm trên và dưới phải có khả năng khép kín để không có điểm gấp khúc. Một số cá rồng non có hàm dưới hơi trề (nghĩa là môi trề) khiến hình dáng chung kém hấp dẫn.

c. Mắt
Mặc dù mắt cá đều trông như nhau, nhưng vẫn phải để ý đến kích thước và vị trí. Những con cá rồng non có mắt tương đối lớn và mắt xệ (một hay hai mắt luôn nhìn xuống) không được tốt cho lắm.

2. Thân
Có người thích dạng thân rộng và ngắn. Những con mà phần lưng hơi cong chứng tỏ được nuôi dưỡng đầy đủ. Vảy nên đều và gọn. Loại vảy Nhất Điều Long – “Yi Tiao Long” (hàng vảy trên cùng sắp xếp thẳng tắp và liền lạc) rất được ưa chuộng và một số người chấp nhận trả tiền nhiều hơn để mua loại cá có vảy hiếm này.

3. Vây
Vây nên dài và rộng, đặc biệt là vây ngực vì chúng sẽ khiến cá rồng có dáng hùng vĩ. Chọn cá có đuôi càng lớn càng tốt. Đuôi có thể có dạng quạt, lá đào hay kim cương. Đảm bảo rằng các tia vây không bị vẹo.

Dáng bơi

1. Vây
Để ý vây nên giương thẳng khi cá bơi. Điều này khiến con cá trông kiêu hãnh và đĩnh đạc.

2. Dáng bơi
Cá nên bơi khoan thai với vẻ duyên dáng cùng với sự tự tin và kiêu hãnh. Chiều bơi sông song và gần với mặt nước. Kiểu bơi cũng không được lệch về một bên.

3. Sự hung dữ
Cá phải có khả năng thể hiện hành vi săn mồi tự nhiên. Nó phải thể hiện sự hung dữ và khoan thai một cách thường trực. Trong một bầy cá rồng non, nên chọn con đầu đàn và không bị dị dạng.

Những yếu tố khác

1. Những khiếm khuyết thông thường

Lưu ý: nội dung ở trên chỉ tóm tắt, hãy tham khảo thêm để hiểu sâu hơn.

2. Sức khoẻ
Điều hết sức quan trọng trong việc chon cá là sức khoẻ tốt. Thông thường, do thiếu quan tâm đến chất lượng nước hay cho ăn mồi sống, đôi khi người ta bán cả cá rồng non bị bệnh. Bệnh bên ngoài rất dễ phát hiện. Một số dấu hiệu của nhiễm khuẩn nội gồm:

a. bụng tóp

b. phân trắng, trong suốt hay kéo dài thành sợi

c. sa hậu môn

d. cá nhút nhát và căng thẳng.

Hãy học hỏi một số kinh nghiệm để chọn cá. Bạn cũng nên mua cá ở tiệm cá mà bạn tin cậy. Luôn chất vấn về tình trạng của cá bạn sắp mua nếu bạn thấy có gì không ổn. Dĩ nhiên, nếu không có gì đáng ngại, thì… đừng có mua QUÁ NHIỀU đấy. Chúc bạn may mắn!

Tác giả LKK

Nguồn diendancacanh

6 con cá cảnh sang dự thi ở Singapore bị chết oan!

Không ngờ, chỉ vì một vài nhân viên kiểm tra hàng tại sân bay Tân Sơn Nhất “làm khó”, đã vùi dập khát vọng chiến thắng của đoàn cá cảnh Việt Nam ở đất nước Singapore.

Không cho mang cá lên máy bay, vì có… ôxy dễ cháy (?!)

Hai năm một lần, Singapore lại đăng cai Hội thi cá cảnh quốc tế. Đây là hội thi cá cảnh tầm cỡ trong khu vực, diễn ra từ ngày 23 đến 30-5-2007, với sự tham gia của 14 quốc gia.

Sau nhiều lần tuyển chọn, đoàn cá cảnh Việt Nam (do ông Nguyễn Văn Lãng – Chủ tịch Hội Cá cảnh TP.HCM – làm trưởng đoàn) đã tuyển được 6 con cá dĩa (tên khoa học Symphysodon, có nguồn gốc từ sông Amazon, Nam Mỹ) tuyệt đẹp để mang sang Singapore tranh tài. Ngoài ra, đoàn Việt Nam còn chuẩn bị mang 24 con cá nhỏ khác sang triển lãm tại hội thi.

Trước khi mua vé máy bay, ông Nguyễn Văn Lãng xem kỹ điều lệ vận chuyển hàng hóa của Hãng Singapore Airlines (SA). Theo đó, việc vận chuyển cá cảnh phải đóng gói đúng quy cách. Cá đựng trong bọc nylon, có chứa ôxy (1/3 dung tích là nước, 2/3 là ôxy). Sau đó, bọc đựng cá phải được đựng trong thùng xốp cách nhiệt. Ngoài thùng xốp là thùng carton, theo đúng tiêu chuẩn bao bì vận chuyển cá bằng đường hàng không.

Việc chứa 6 con cá dĩa trên đã được ông Lãng thực hiện hoàn hảo như quy định trên. Cẩn thận hơn, ông Lãng còn kèm một hoá đơn, một phiếu đóng gói và giấy kiểm dịch thuỷ sản – do Chi cục Quản lý chất lượng (ATTS) cấp, cho đi theo 2 thùng xốp chứa 6 “quán quân” cá cảnh Việt Nam và 24 cá nhỏ triển lãm.

Khoảng 10 giờ ngày 22-5-2007, ông Lãng bắt đầu làm thủ tục tại sân bay Tân Sơn Nhất để mang cá cảnh bay sang Singapore. Ông Lãng kể lại: “Sau khi làm thủ tục, một nhân viên sân bay xưng là an ninh hàng không, yêu cầu tôi mở 2 thùng chứa cá để kiểm tra. Kiểm tra xong, anh ta phán: “Cá có bơm ôxy, dễ cháy nổ” (?!).

Tôi giải thích rằng, ôxy có ở khắp nơi, còn để cho người ta thở nữa, sao lại “dễ cháy nổ”? Anh ta đuối lý, liền quay sang nói gì đó với một người khác (mang bảng tên là Lộc) – nhân viên đang làm thủ tục cho Hãng SA.

Đến lượt ông này tự xưng là “sếp” trong SA, ông sếp này phán: “Cá không được phép chở trên máy bay” (?). Tôi hỏi: “Luật nào cấm chở cá trên máy bay?”. Anh ta chống chế: “Để hỏi lại cấp trên”. Tôi xin gặp cấp trên của anh ta. Anh ta vẫn không trả lời, mà nhất quyết yêu cầu tôi phải đem 6 con cá đi gửi kho hàng và chuyển theo khoang hành lý”.

Cuối cùng, vì giờ bay cận kề, ông Lãng buộc phải nhờ anh em bên kiểm dịch thuỷ sản mang 2 thùng cá về lại văn phòng giữ giùm.  Sau đó, người của Hội Cá cảnh lên làm thủ tục chuyển cá sang Singapore tranh tài, bằng đường vận chuyển hàng hoá, trong khoang hành lý, với cước phí hơn… 120USD.

Chưa tranh tài, cá đã… ra ma!

Hơn 10 giờ sau, 2 thùng cá mới có mặt ở Singapore. Lúc ấy là 20 giờ cùng ngày 22-5. Vì quá trễ, nên không có ai ra làm thủ tục nhận hàng tại sân bay. Ông Lãng lại phải nhờ một người bạn thuộc Hội Cá cảnh Singapore giúp đỡ.

Chật vật đến 22g30, ông Lãng mới lấy được 2 thùng cá ra ngoài. Chở cá về đến hội thi đúng 23g đêm, trong khi hội thi đóng cửa từ lúc… 22g. Các nhân viên Singapore tại hội thi vẫn chưa về nhà ngủ, mà ở lại cùng ông đón… cá.

Sốt ruột, hồi hộp…, họ mở 2 thùng cá ra… Toàn bộ 6 con cá dĩa tuyệt đẹp sau chuyến bay dài đã chết thảm tự bao giờ. Chưa hết, 24 con cá cảnh  chưa kịp tham gia triển lãm cũng đang… hấp hối…

Gần 1 giờ sáng 23-5, từ Singapore, ông Chủ tịch Hội Cá cảnh TP.HCM đã điện thoại về cho chúng tôi và kể lại vụ việc trên. Ông Lãng cho biết: “Ngày mai, tôi ra đón đoàn cá cảnh Việt Nam sang. Không biết chúng tôi lấy gì để mà thi thố đây? Giải thích sao đây với hội thi? Chúng tôi sẽ khiếu nại SA và Hiệp hội Hàng không quốc tế về những bất hợp lý, những thiệt hại không thể tính bằng tiền do nhân viên của SA gây ra cho chúng tôi”.

Anh Nhàn cho biết chiều 4-5 anh ngồi trên ghe chở vật liệu trên sông Hậu phía bờ Vĩnh Long thì phát hiện hai con cá hình thù kỳ lạ nổi lên mặt nước. Anh lấy vợt vớt được một con, con còn lại lặn mất.

Hay tin anh Nhàn bắt được cá lạ, rất nhiều người dân ở địa phương đến xem nhưng không ai biết đây là cá gì. Hiện anh Nhàn gửi con cá này trong một quán nhậu với ý định sẽ bán cho ai trả giá cao.

Theo: Tuoitre.vn

Vì thế phần lớn những người buôn bán đều đặt bể cá trong nhà nhằm mang lại may mắn, tài lộc, sức khỏe và thịnh vượng, vì nước (thủy) là yếu tố quan trọng trong ngũ hành (kim, mộc, thủy, hỏa, thổ) có tác dụng điều hòa âm dương.